Thay đổi bất thường ở miệng báo hiệu bệnh nguy hiểm

Nướu bị viêm, răng sứt mẻ, hay tưa miệng... là những dấu hiệu phản ánh tình trạng sức khỏe của bạn có những bất ổn.

Theo Webmd, những thay đổi ở răng miệng có thể phản ánh toàn diện hơn về tình trạng sức khỏe của cơ thể. Vì vậy, bạn hãy tinh ý nhận biết tình trạng bệnh qua biểu hiện của răng miệng để sớm đoán biết tình trạng sức khỏe của mình.

Viêm nướu răng và bệnh tiểu đường

Viêm nướu răng là dấu hiệu của bệnh tiểu đường. Nguyên nhân là do người bệnh tiểu đường dễ bị nhiễm trùng, vì đường máu tăng cao là môi trường thuận lợi để cho vi khuẩn phát triển. Đồng thời vết thương cũng khó được chữa lành do khả năng miễn dịch của cơ thể suy giảm, giảm khả năng chống lại vi khuẩn, kết hợp với sự tổn thương mạch máu, dẫn đến nuôi dưỡng kém. Đỏ, sưng, đau, chảy máu răng lợi, chảy mủ ở răng lợi, lợi lỏng lẻo và bị tụt khỏi răng, hơi thở có mùi hôi... là dấu hiệu của viêm nướu răng.

Viêm nướu răng là một dạng của bệnh ở nướu răng. Nguyên nhân của chứng viêm này là do sự tích tụ các lớp mảng bám và cao răng trên răng và nướu răng. Nếu người bị bệnh tiểu đường, thì cơ thể sẽ khó khống chế lượng tế bào mảng bám này. Đó là nguyên do vì sao người bị bệnh tiểu đường thường có nguy cơ mắc bệnh ở nướu răng cao hơn người bình thường từ 3 đến 4 lần.

Hơn nữa, không chỉ những người bị tiểu đường dễ mắc các bệnh về nướu răng, mà chính bệnh nướu răng cũng ảnh hưởng đến việc kiểm soát đường huyết và thúc đẩy nhanh tiến trình biến chứng của bệnh tiểu đường. Vì vậy, đối với bệnh nhân tiểu đường, việc chăm sóc răng miệng cần được chú ý và đầu tư kỹ lưỡng hơn rất nhiều so với người bình thường. Chải răng sau mỗi bữa ăn và dùng chỉ tơ nha khoa, súc miệng khử trùng hằng ngày.

Nướu nhạt và thiếu máu

Miệng của bạn bị đau và nướu có màu nhạt tức là cơ thể bạn đang bị thiếu máu. Khi đó, lưỡi cũng sẽ sưng lên và nhẵn hơn. và lưỡi của bạn có thể trở nên sưng và mịn (viêm lưỡi). Khi bạn bị thiếu máu, cơ thể của bạn không có đủ các tế bào máu đỏ, hoặc các tế bào máu đỏ của bạn không chứa đủ hemoglobin. Kết quả là, cơ thể bạn không nhận đủ oxy cần thiết cho mọi hoạt động.

Có rất nhiều loại bệnh thiếu máu khác nhau và việc điều trị cũng theo đó mà khác nhau. Vì thế, hãy đi khám bác sĩ để được tư vấn điều trị.

Răng sứt mẻ và stress

Nếu bạn đang căng thẳng, lo lắng, hoặc chán nản, bạn có nguy cơ cao đối mặt với các vấn đề sức khỏe răng miệng. Người bị căng thẳng tạo ra lượng lớn hormone cortisol tàn phá nướu răng và cơ thể.

Căng thẳng cũng làm cho bạn siết chặt và nghiến răng trong ngày hoặc vào ban đêm nhưng thường là lúc vô thức. Nghiến răng thường phổ biến khi bạn đang ngủ. Điều này khiến răng của bạn bị mài mòn, dễ sứt mẻ và có thể dẫn đến các vấn đề với hàm dưới.

Stress còn dẫn đến việc chăm sóc răng miệng kém. Người stress hầu như bỏ qua các bước chăm sóc răng miệng, trong đó có hơn 50% không đánh răng hay dùng chỉ nha khoa thường xuyên kèm theo các thói quen tai hại khác như hút thuốc lá, uống rượu và nghiến răng.

Gẫy rụng răng và bệnh loãng xương

Răng dễ lung lay và gẫy rụng là dấu hiệu của bệnh loãng xương. Loãng xương khiến xương giòn, ảnh hưởng đến cả xương hàm của bạn. Vi khuẩn từ viêm nha chu có thể phá vỡ xương quai hàm, gây gẫy rụng răng. Một loại thuốc loãng xương có tên bisphosphonates cũng có thể làm tăng nguy cơ tình trạng hiếm gặp gọi là hoại tử xương, ảnh hưởng trực tiếp đến xương hàm.

Ngoài ra, người lớn bỗng nhiên bị rụng, gãy răng có nhiều khả năng mắc bệnh thận mãn tính. Chưa có kết luận chính xác 100% mối liên quan giữa bệnh thận và bệnh nha chu, nhưng các nhà nghiên cứu chắc chắn rằng tình trạng viêm răng, lợi mãn tính liên quan đến thận. Vì vậy, chú ý đến việc chăm sóc răng và nướu răng có thể làm giảm nguy cơ phát triển bệnh thận mãn tính.

Xói mòn răng và rối loạn ăn uống

Một nghiên cứu của Đại học Bergen ở Na Uy cho thấy, bệnh nhân bị rối loạn ăn uống, chẳng hạn như biếng ăn và háo ăn, trải nghiệm nhiều vấn đề sức khỏe răng hơn đáng kể. Ví dụ, răng nhạy cảm, mòn răng nghiêm trọng và đau mặt răng so với những người bình thường khác. Nghiên cứu nhấn mạnh rằng, hơn một phần ba số người (36%) bị rối loạn ăn uống bị mòn răng nghiêm trọng so với 11% ở nhóm đối chứng. Những người bị rối loạn ăn uống cũng tự nhận thấy rằng họ thường xuyên bị đau đớn trên khuôn mặt và bị khô miệng, cũng như tăng độ nhạy cảm răng hàng ngày. Nghiên cứu cũng cho thấy rằng, nôn mửa thường liên quan tới rối loạn ăn uống và có xu hướng ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng.

Chứng biếng ăn và chứng háu ăn vô độ có thể làm hư hại răng của bạn theo vài cách. Một người háu ăn vô độ tự họ sẽ bị dính vào chu trình ăn uống say sưa rồi nôn ói. Acid dạ dày trong lúc nôn ói sẽ đi qua miệng và có thể ăn mòn men răng, gây sâu răng, đổi màu răng và mất răng. Vì răng bị ăn mòn và ố vàng, nha sĩ sẽ có thể là người đầu tiên phát hiện ra các dấu hiệu của rối loạn ăn uống.

Ở những người biếng ăn làm tiêu hao nhiều chất dinh dưỡng cần thiết của cơ thể. Bệnh loãng xương có thể phát triển, làm yếu xương hàm nâng đỡ răng, dẫn đến mất răng. Trong cả hai bệnh trên, điều tất yếu là phải điều trị nguyên nhân tận gốc dẫn đến chứng biếng ăn và háu ăn vô độ cũng như các biến chứng nha khoa do chúng gây ra.

Tưa miệng và HIV

Người nhiễm HIV hoặc AIDS có thể phát triển nấm miệng, mụn cóc vùng miệng, vỉ sốt, lở loét, và bạch sản dạng lông hoặc những mảng màu trắng hoặc màu xám trên lưỡi hoặc bên trong má. Hệ thống miễn dịch suy yếu không còn khả năng ngăn chặn những bệnh nhiễm trùng. Những người có HIV/AIDS cũng có thể gặp các triệu chứng khô miệng, nguy cơ sâu răng và các hoạt động vùng miệng như nhai, ăn, nuốt, hoặc nói chuyện khó khăn.

Mặc cảm của bệnh nhân ung thư hậu môn

Nỗ lực chiến đấu với căn bệnh mang án tử, Paulette Crowther nói mình bị ung thư đại tràng. Chỉ gia đình và bạn bè thân thiết biết bà mắc ung thư hậu môn giai đoạn 4.

"Khi nhắc đến từ hậu môn, mẹ thậm chí còn không dám nói to. Ung thư đại tràng có vẻ bình thường hơn với mẹ", con gái bà - Justine Almada - chia sẻ. Crowther phát hiện bệnh nhờ nội soi đại tràng sau một tổn thương trên hậu môn. Kết quả kiểm tra xác định là ung thư biểu mô tế bào vảy, đã lan đến hệ thống bạch huyết. Hai năm sau khi phát hiện bệnh, bà qua đời ở tuổi 53.

Theo Independent, việc phát hiện bệnh với Crowther là một cú sốc vì không có các yếu tố nguy cơ điển hình là nhiều bạn tình, giao hợp qua đường hậu môn, dương tính với HIV... "Mẹ rất xấu hổ và sợ mọi người nghĩ rằng bà đã làm gì đó tồi tệ để dẫn đến căn bệnh ung thư này", Almada nói.

Ảnh: independent.

Ung thư hậu môn là bệnh hiếm gặp. Tại Mỹ, hơn 8.000 người được chẩn đoán mỗi năm. Tỷ lệ mắc bệnh tăng gấp đôi trong ba thập kỷ qua và tiếp tục tăng khoảng 2% mỗi năm. Tại Anh, mỗi năm hơn 1.200 trường hợp ung thư hậu môn được phát hiện, chiếm 0,4% bệnh nhân ung thư mắc mới. Bệnh thường ảnh hưởng đến người ở độ tuổi 60 trở lên. Tỷ lệ mắc bệnh đã tăng 130% kể từ cuối những năm 1970, phổ biến ở phụ nữ hơn nam giới. 

Tiến sĩ Cathy Eng chuyên điều trị ung thư hậu môn tại Trung tâm Ung thư MD Anderson (Mỹ) cho biết phản ứng như của bệnh nhân Crowther là phổ biến. "Có một sự kỳ thị với ung thư hậu môn, trong khi các loại ung thư khác không tồn tại điều này", tiến sĩ Cathy nói. Trước đây những người ung thư đại trực tràng và ung thư tinh hoàn cũng phải đối mặt với sự xấu hổ tương tự, cho đến khi được sự tác động của truyền thông và những người nổi tiếng thì điều này mới được xóa bỏ.

"Ung thư hậu môn gắn liền với một phần cơ thể vốn nhạy cảm. Và yếu tố nguy cơ làm mắc bệnh cũng liên quan đến nhiều hoạt động tình dục", tiến sĩ Cathy phân tích. Định kiến với căn bệnh này khiến nhiều người ngại ngần khi đi khám, dễ bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo ban đầu như hậu môn ngứa hoặc chảy máu.

"Tôi nghĩ tôi mắc bệnh trĩ. Tôi đã chần chừ khi đi kiểm tra", Michele Longabaugh, một người được chẩn đoán bệnh năm 2010 chia sẻ. "Nếu tôi bị ung thư vú, tôi muốn có tất cả sự hỗ trợ của mọi người. Với ung thư hậu môn, cảm giác mọi người dồn hết sự chú ý vào đời sống tình dục của mình khi công khai thông tin này", cô tiếp lời.

Hơn 90% trường hợp ung thư hậu môn là do virus gây u nhú ở người (HPV). Loại virus này cũng gây ra phần lớn các ca ung thư tử cung, âm hộ, âm đạo, dương vật, hầu họng (phần giữa của họng). HPV được truyền từ người này sang người khác qua tiếp xúc da với da hoặc thường thông qua giao hợp âm đạo, giao hợp qua đường hậu môn hay miệng. 

Hầu hết mọi người sẽ bị nhiễm HPV vào một số thời điểm trong cuộc đời nhưng không phải tất cả đều phát bệnh. Nhiễm HPV kéo dài dẫn đến 27.000 chẩn đoán ung thư mỗi năm, trong đó có hơn 5.000 trường hợp ung thư hậu môn. 

Đã 10 năm kể từ sự ra đời của văcxin HPV. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh khuyến cáo tiêm chủng thường xuyên cho cả nam và nữ bắt đầu từ tuổi 11 hoặc 12. Tuy nhiên chỉ có 40% trẻ nữ và 21% trẻ nam ở Mỹ được tiêm đầy đủ văcxin HPV do phụ huynh chủ quan, chưa có sự quan tâm đầy đủ.

Hiện các nhà nghiên cứu đang tiến hành các thử nghiệm lâm sàng về sàng lọc cũng như điều trị ung thư hậu môn. Bệnh nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm có thể chữa khỏi bằng phẫu thuật. Khi bệnh ở giai đoạn tiến triển hơn, có thể kết hợp hóa trị và xạ trị liều cao. Nếu ung thư lan đến các hạch bạch huyết và di căn, việc chữa trị trở nên khó khăn.